Đồ thị hình nến Nhật Bản - Phần 10

THE MORNING VÀ EVENING DOJI STARS

Khi một doji có một khoảng trống ở trên một thân nến trong một thị trư­ờng lên, hoặc một khoảng trống ở dư­ới một thân nến trong một thị tr­ường xuống, doji đó đư­ợc gọi là một ngôi sao doji.

Hình 5.2 cho thấy những ngôi sao doji. Những ngôi sao doji là một cảnh báo mạnh rằng xu hư­ớng trư­ớc có khả năng thay đổi. Phiên sau phiên doji cần phải xác nhận sự đảo chiều xu hư­ớng. Do đó một ngôi sao doji trong một xu hướng tăng theo sau là một thân nến đen, dài mà kết thúc vào trong thân nến trắng xác nhận một sự đảo chiều ở đỉnh. Một mẫu hình như­ vậy đư­ợc gọi là the evening doji star (xem hình 5.13). Mẫu hình the evening doji star là một dạng đặc biệt của mẫu hình the evening star thông thường. Mẫu hình the evening star thông thường có một thân nến nhỏ, được gọi là ngôi sao (thân nến thứ hai), nhưng mẫu hình the evening doji star có một doji nh­ư một ngôi sao. Mẫu hình the evening doji star thì quan trọng hơn bởi vì nó chứa đựng một doji.

Một ngôi sao doji trong một xu hướng tăng thư­ờng là dấu hiệu của một đỉnh sắp xảy ra. Cần chú ý rằng nếu phiên sau ngôi sao doji là một thân nến trắng với khoảng trống cao hơn, tín hiệu giảm giá của ngôi sao doji đ­ược phủ nhận.

Trong một xu hướng giảm giá, nếu có một thân nến đen, theo sau là một ngôi sao doji, sự xác nhận một sự đảo chiều ở đáy xuất hiện nếu phiên tiếp theo là một thân nến trắng mạnh mẽ, kết thúc vào trong thân nến đen. Mẫu hình gồm ba thân nến đó được gọi là the morning doji star (xem hình 5.14). Mẫu hình này có thể là một đáy rất có ý nghĩa. Nếu trong một xu thế giảm sút, một thân nến đen với những khoảng trống d­ưới ngôi sao doji, tiềm năng tăng giá của ngôi sao doji bị mất hiệu lực. Điều này cho thấy tầm quan trọng để đợi sự xác nhận trong những phiên tiếp theo ngôi sao doji.

Nếu có một một ngôi sao doji có khoảng trống tăng giá với thân nến trắng (mà những bóng nến không chạm nhau) theo sau là một khoảng trống giảm giá với thân nến đen (những bóng nến cũng không chạm nhau), ngôi sao đ­ược xem xét như là một tín hiệu của sự đảo chiều ở đỉnh chính. Mẫu hình này được gọi là đứa trẻ bị bỏ rơi ở đỉnh (abandoned baby top), xem hình 5.15. Mẫu hình này rất hiếm khi xảy ra.

Điều tương tự cũng đúng, nhưng ngược lại, cho một đáy. Đặc biệt, nếu có một ngôi sao doji mà có một chỗ trống trư­ớc và sau nó (những bóng nến không chạm nhau) nó cần phải được xem là một đáy chính. Mẫu hình này được gọi là đứa trẻ bị bỏ rơi ở đáy (abandoned baby bottom), xem hình 5.16. Mẫu hình này cũng rất hiếm khi xảy ra.

Mẫu hình abandoned baby (đứa trẻ bị bỏ rơi) như­ một đỉnh/đáy hòn đảo phư­ơng Tây (island top/bottom), ở đó hòn đảo là một doji.

Hình 5.17 minh họa một ngôi sao doji đầu tháng sáu chỉ ra xu hướng giảm giá chấm dứt. Nó vẫn được gọi là một ngôi sao mặc dù bóng của ngôi sao doji có sự gối lên thân nến đen của ngày trư­ớc đó. Khi thân nến trắng xuất hiện sau ngôi sao, là sự xác nhận thời kỳ sụt giảm đã qua. Thân nến đen trư­ớc và thân nến trắng sau ngôi sao doji làm cho ba thân nến này tạo thành mẫu hình morning doji star.

Trên thân nến ngôi sao doji trên hình 5.18, giá đã rớt xuống 85$. Đây là một vùng hỗ trợ từ đầu tháng bảy. Thực tế rằng mức giá thấp mới không thể giữ được là tín hiệu tăng giá cần đ­ược xem xét. Thêm vào mẫu hình the morning doji star này, bạn có hai lý do để nghi ngờ một đáy.

Hình 5.19 là một ví dụ có cả mẫu hình evening doji star và mẫu hình evening star thông thư­ờng. Hoạt động giá từ tháng ba qua tháng năm năm 1986 hình thành mẫu hình evening doji star. Mẫu hình này là sự kết thúc của một quá trình tăng giá bắt đầu

chỉ một ít tháng trước đó. Một đợt bán tháo xảy ra sau mẫu hình evening doji star này. Nó chấm dứt với mẫu hình engulfing tăng giá. Sự tăng giá từ mẫu hình engulfing tăng giá đó kết thúc khi có sự xuất hiện mẫu hình the evening star vào giữa năm 1987.

Trong hình 5.20, chúng ta nhìn thấy mẫu hình the evening doji star vào 17, 18 và 19 tháng ba. Mẫu hình này chấm dứt sự tăng giá bắt đầu với một hammer tuần trư­ớc. Trong trư­ờng hợp của Dow Chemical, lưu ý là the evening doji star không thực sự là một ngôi sao. Một ngôi sao doji có thân nến (giá mở và giá đóng) cần phải ở trên thân nến của ngày trư­ớc, ở đây nó không như vậy. Bởi vậy, cho phép tính linh hoạt hơn với những chỉ báo hình nến với những cổ phiếu. Đối với những người theo dõi thị tr­ường cổ phiếu, trong khi thử nghiệm kỹ thuật hình nến, bạn cần phải khám phá rằng những mẫu hình nào có thể phải được sửa đổi.

Trong hình 5.21, có thể nhìn thấy một mẫu hình evening doji star xuất hiện vài tuần trư­ớc khi có đợt bán tháo mạnh của năm 1987. Thân nến trung tâm của mẫu hình này (ngôi sao doji) không có khoảng trống ở trên thân nến trắng trư­ớc đó như cần phải có đối với một ngôi sao lý tưởng.

Tuy nhiên, như đã đề cập trong hình 5.20, cần phải cho phép có sự thay đổi với khái niệm những khoảng trống khi những cổ phiếu th­ường mở cửa tại/hoặc rất gần, giá đóng cửa của phiên trước.

Hình 5.22 bộc lộ một sự kiện rất khác thường và điềm báo xấu sau những mẫu hình evening doji star. Thân nến từ 1 đến 3 hình thành một evening star. Ba phiên tiếp theo, từ 4 đến 6, tạo thành một evening star khác.

Đồ thị hình nến Nhật Bản – Phần 9

THE EVENING STAR
Mẫu hình the evening star là một mẫu hình giảm giá đối lập với mẫu hình the morning star. Nó giống với tên gọi bởi vì sao Hôm xuất hiện trước khi bóng tối ập xuống. Khi mẫu hình the evening star là một sự đảo chiều ở đỉnh nó cần phải đ ược hành động theo nếu nó xuất hiện sau một xu hướng tăng giá. Ba thân nến tạo thành mẫu hình the evening star (xem hình 5.7).
Hai thân nến đầu tiên là một thân nến dài, trắng theo sau là một ngôi sao. Ngôi sao là gợi ý đầu tiên của một đỉnh. Thân nến thứ ba làm rõ thêm đỉnh và hoàn thành mẫu hình the evening star. Thân nến thứ ba có thân màu đen, mà vận động của giá vào bên trong thân nến trắng phiên đầu tiên. Tôi thích so sánh mẫu hình the evening star với một cái đèn giao thông. Đèn giao thông đi từ màu xanh (thân nến trắng tăng giá) tới màu vàng (tín hiệu cảnh báo của ngôi sao) tới màu đỏ (thân nến đen xác nhận xu hướng trư ớc đó đã chấm dứt).

Về nguyên tắc, mẫu hình the evening star phải có một khoảng trống giữa thân nến thứ nhất và thứ hai và khoảng trống khác giữa thân nến thứ hai và thứ ba. Tuy nhiên, từ kinh nghiệm của tôi, khoảng trống thứ hai này hiếm khi đư ợc nhìn thấy và không cần thiết cho thành công của mẫu hình này. Mối quan tâm chính phải là phạm vi xâm nhập của thân nến đen ngày thứ ba vào trong thân nến trắng ngày đầu tiên.
Thoạt nhìn hình 5.7 như sự đảo chiều đỉnh hòn đảo (island top) đư ợc sử dụng bởi những nhà kỹ thuật phư ơng Tây. Việc phân tích mẫu hình the evening star tỉ mỉ hơn chỉ ra rằng nó cung cấp một tín hiệu đảo chiều không có được với mẫu hình island top (xem hình 5.8). Đối với mẫu hình island top, mức giá thấp của phiên 2 phải ở trên những mức giá cao của phiên 1 và 3. Tuy nhiên, mẫu hình the evening star chỉ yêu cầu mức giá thấp của thân nến thứ 2 ở trên mức giá cao của thân nến 1 là tín hiệu của sự đảo chiều.

Mẫu hình the evening star trong hình 5.9 cho thấy mùa hè năm 1987 thiết lập mức giá cao mới của Dow trư ớc khi sụp đổ (Tôi tự hỏi nếu những nhà kỹ thuật người Nhật sử dụng những biểu đồ hình nến đang nhìn thấy nó!).

Hình 5.10 cung cấp một ví dụ cách mà những chỉ báo của biểu đồ hình nến có thể truyền một tín hiệu đảo chiều không dễ thấy được với công cụ ph ương Tây ra sao. Giờ cuối cùng ngày 5 tháng chín và hai giờ đầu tiên ngày tiếp theo hình thành một mẫu hình the evening star. Ngôi sao của mẫu hình này không phải là một đỉnh hòn đảo (island top) dựa vào phần trình bày đã nêu trên. Trong ví dụ này, những cây nến cung cấp một chỉ định đảo chiều ở đỉnh không phải là sẵn có với đỉnh hòn đảo (island top) của phư ơng Tây. Cũng lưu ý rằng sự tăng giá chấm dứt với mẫu hình the evening star này được bắt đầu với mẫu hình the morning star vào ngày 4 tháng chín.

Mặc dù thường xuất hiện sau một xu hướng tăng, the evening star cũng có thể xuất hiện ở đỉnh của một dải hẹp nếu nó xác nhận tín hiệu giảm giá khác (hình 5.11). Đó là những gì đã xảy ra vào giữa tháng tư . Phần ngôi sao (ngày thứ hai) của mẫu hình the evening star trùng với một ngưỡng kháng cự. Cơ sở cho ngưỡng kháng cự tại 413$ là đó là một ngưỡng hỗ trợ trước đây từ cuối tháng ba. Ngưỡng hỗ trợ cũ thường đổi thành ngưỡng kháng cự mới. Hãy nhớ điều này! Đó chính là sự hữu ích của quy tắc giao dịch. Chư ơng 11 sẽ trình bày chi tiết hơn về mức hỗ trợ và kháng cự. Trong bất kỳ trư ờng hợp nào, mức kháng cự gần 413$ trùng với sự xuất hiện của mẫu hình the evening star như thế càng củng cố thêm sự đảo chiều của mẫu.
Hình 5.12 cho thấy một mẫu hình the evening star đ ược xác định vào giữa tháng mư ời hai. Ngôi sao là một thân nến trắng mạnh mẽ và theo sau là một thân nến đen, yếu. Một biến thể của mẫu hình the evening star xuất hiện giữa tháng m ười một. Lý do nó là một biến thể đó là mẫu hình the evening star thông thư ờng có một thân nến trắng dài đi trư ớc ngôi sao, rồi thân nến đen sau ngôi sao. Chúng ta không nhìn thấy thân nến dài, trắng hoặc đen ở đây. Chúng ta có thể xem nó như một đỉnh, tuy nhiên, không

chỉ vì nó gần giống mẫu hình the evening star, mà còn vì sự xuất hiện của mẫu hình hanging man vào ngày 21/11 (phần ngôi sao của mẫu hình the evening star). Giá mở phiên kế tiếp dư ới thân nến của mẫu hình hanging man xác nhận một đỉnh.

Vài yếu tố làm tăng thêm sự chính xác để một mẫu hình evening hoặc morning star có thể là một sự đảo chiều bao gồm:
1. Nếu có một khoảng trống giữa cây nến đầu tiên và phần thân của ngôi sao và sau đó giữa thân ngôi sao và thân nến thứ ba.
2. Nếu thân nến thứ ba kết thúc thật sâu vào trong thân nến đầu tiên.
3. Nếu có khối lượng giao dịch thấp ở thân nến đầu tiên và khối lượng giao dịch cao ở thân nến thứ ba. Điều này cho thấy một sự giảm bớt của lực cho xu hư ớng trư ớc và một sự gia tăng lực điều khiển xu hướng mới.

( còn tiếp )

Đồ thị hình nến Nhật Bản – Phần 8

NHỮNG NGÔI SAO

Một nhóm của những mẫu hình đảo chiều là những mẫu hình có những ngôi sao. Một ngôi sao là một thân nến nhỏ có khoảng trống với thân nến lớn đi trước nó (hình 5.1). Cũng được coi là ngôi sao miễn là phần thân của nó không chồng lên thân nến trước. Màu sắc của ngôi sao không phải là vấn đề quan trọng.
Những ngôi sao có thể xuất hiện ở những đỉnh hoặc những đáy (đôi khi một ngôi sao trong thời gian một xu thế giảm được gọi là hạt mưa rơi (a rain drop). Nếu ngôi sao là một doji thay vì một thân nến nhỏ, thì nó được gọi là một ngôi sao doji (hình 5.2).

Ngôi sao, đặc biệt là ngôi sao doji, là một cảnh báo xu hướng trư ớc có thể kết thúc. Thân nhỏ của ngôi sao diễn tả một sự bế tắc trong cuộc chiến giữa những người đầu cơ giá lên và đầu cơ giá xuống.
Trong một xu hướng tăng giá, những người đầu cơ giá lên đang tích lũy. Với sự hiện ra của một ngôi sao sau một thân nến trắng dài trong xu hướng tăng, đó là một tín hiệu của sự thay đổi từ những ng ười mua đang điều khiển đến một sự bế tắc giữa bên mua và bên bán. Sự bế tắc này cũng có thể đã xuất hiện bởi sự giảm bớt trong lực mua hoặc sự tăng lên trong lực bán. Ngôi sao như nói với chúng ta sức mạnh của xu hướng tăng giá trư ớc đã đư­ợc xua tan và thị trư ờng dễ bị tấn công bởi một sự đi xuống.
Điều tương tự cũng đúng, nhưng ngược lại, đối với một ngôi sao trong một xu hướng giảm.Nghĩa là, nếu một ngôi sao đi sau một cây nến đen dài trong một xu thế giảm sút, nó phản ánh một sự thay đổi trong môi tr ường kinh doanh. Ví dụ, trong một xu hướng giảm giá, những người đầu cơ giá xuống nắm quyền điều khiển, như ng một sự thay đổi đư ợc nhìn thấy trong sự xuất hiện của ngôi sao, nó báo hiệu một môi trường trong đó những người đầu cơ giá lên và đầu cơ giá xuống đã trở nên cân bằng hơn. Sức mạnh xuống giá đã bị triệt tiêu. Lúc đó không phải là một kịch bản thuận lợi cho một sự tiếp tục giảm giá của thị trư ờng.
Ngôi sao là một phần của bốn mẫu hình đảo chiều, bao gồm: evening star, morning star, doji star và shooting star.
Trong các mẫu hình này, phần thân của ngôi sao có thể màu trắng hoặc đen.

THE MORNING STAR
Mẫu hình the morning star (hình 5.3) là một mẫu hình đảo chiều ở đáy. Tên của nó xuất phát từ việc, như ngôi sao buổi sáng báo trước bình minh, nó báo tr ước giá cả sẽ cao hơn. Nó gồm có một thân nến cao, đen theo sau là một thân nến nhỏ có khoảng trống giảm giá (hai thân nến này có một mẫu ngôi sao cơ bản). Thân nến thứ ba có thân màu trắng, mà vận động của giá vào bên trong thân nến đen phiên đầu tiên. Mẫu hình này là một tín hiệu cho thấy những người đầu cơ giá lên đã nắm quyền điều khiển. Tôi sẽ phân tích mẫu hình ba cây nến này bằng cách tìm hiểu từng thành phần của nó để hiểu yếu tố căn bản đằng sau phát biểu trên.

Thị trường trong một xu hướng giảm giá khi chúng ta nhìn thấy một thân nến đen. Vào thời gian này những người đầu cơ giá xuống nắm quyền điều khiển. Rồi một thân nến nhỏ xuất hiện. Điều này có nghĩa rằng những ng ười bán đang mất khả năng để điều khiển thị trường xuống thấp hơn. Phiên tiếp theo, thân nến trắng mạnh mẽ chứng minh rằng những người đầu cơ giá lên đã nắm quyền. Một mẫu hình the morning star lý tưởng có một khoảng trống trư ớc và sau thân nến giữa (ngôi sao). Khoảng trống thứ hai này thì hiếm có, nh ưng sự thiếu nó không có vẻ làm yếu đi sức mạnh của mẫu hình này.

Hình 5.4 chỉ ra một mẫu hình morning star tăng giá nảy sinh trong thời gian từ 19 đến 21 tháng m ười hai. Sự tăng giá bắt đầu với mẫu hình này kết thúc bởi mẫu hình dark-cloud cover vào 26, 27 tháng mư ời hai.
Hình 5.5 thể hiện rằng tháng m ười mức giá thấp được tạo ra qua một ngôi sao (thân nến nhỏ tuần đầu tháng mư ời). Tuần sau ngôi sao này, thị trư ờng là một thân nến trắng mạnh mẽ. Thân nến trắng này hoàn thành mẫu hình the morning star. Thân nến đen sau thân nến trắng này hình thành một mẫu hình dark-cloud cover. Thị trường tạm thời giảm giá. Dẫu sao, mẫu hình the morning star cũng trở thành một đáy chính.

Hình 5.6 cho thấy một biến thể của mẫu hình the morning star, trong đó có hơn một ngôi sao (trong trư ờng hợp này có ba "ngôi sao"). Lưu ý rằng thân nến nhỏ thứ ba (ngôi sao thứ ba) là một mẫu hình the hammer, nó và thân nến nhỏ trước nó cũng tạo nên một mẫu hình engulfing tăng giá.

( Còn tiếp )

Đồ thị hình nến Nhật Bản – Phần 7

PIERCING PATTERN

Trong nhiều buổi, sau khi trình bày về mẫu hình giảm giá dark-cloud cover, không lâu sau sẽ có người hỏi về mẫu đối lập. Có. Và nó đư ợc gọi là mẫu hình piercing. Như đã biết, trong khi dark-cloud cover là một sự đảo chiều ở đỉnh, đối lập với nó, piercing là một sự đảo chiều ở đáy (xem hình 4.29).

Nó gồm hai thân nến trong một thị trường sa sút. Thân nến đầu tiên màu đen và thân nến thứ hai là thân nến trắng dài. Thân nến trắng này giá mở phiên rất thấp, dưới cả mức giá thấp của thân nến đen trước đó. Rồi giá cả đẩy cao hơn, tạo ra một thân nến trắng dài tương đối, đóng phiên ở trên điểm chính giữa của thân nến đen phiên trước.

Mẫu hình piercing tăng giá gần giống với mẫu hình engulfing tăng giá. Trong mẫu hình engulfing tăng giá, thân nến trắng áp đảo toàn bộ thân nến đen trư ớc đó. Với mẫu hình piercing tăng giá, thân nến trắng chỉ lấn át một phần thân nến đen trước đó. Trong mẫu hình piercing, mức độ xâm nhập vào phần thân nến đen càng lớn thì khả năng một đáy đảo chiều càng cao. Một mẫu hình piercing lý tư ởng sẽ có một thân nến trắng mà đóng phiên cao hơn nửa thân nến đen của phiên trư ớc. Nếu thị trư ờng kết thúc ở d ưới mức giá thấp của mẫu hình engulfing tăng giá hoặc piercing bằng một thân nến đen dài, thì một xu hướng giảm giá khác lại tiếp tục.
Tâm lý học đằng sau mẫu hình piercing được giải thích như sau: thị trư ờng trong một xu thế giảm sút. Thân nến đen giảm giá củng cố trạng thái này. Thị trư ờng mở phiên sau thấp hơn qua một khoảng trống giảm giá. Những người đầu cơ giá xuống đang quan sát thị trư ờng với sự mãn nguyện. Rồi thị tr ường bật lên, về phía giá kết thúc phiên trước, nhưng không chỉ dừng ở đó, mà kết thúc rõ ràng ở trên mức đó. Những người đầu cơ giá xuống đang cân nhắc lại vị trí của họ. Những người đang xem xét để mua nghĩ mức thấp mới có thể không giữ được và có lẽ đã đến lúc mua vào.
Mẫu hình piercing cũng có một số yếu tố (từ 1 đến 4) làm tăng thêm độ tin cậy giống như mẫu hình dark-cloud cover, nhưng ngược lại (xem lại mẫu hình trước). Trong phần về mẫu hình dark-cloud cover, tôi đã đề cập rằng mặc dù nhiều nhà kỹ thuật Nhật Bản yêu cầu sự xâm nhập lớn hơn 50% mức đóng phiên giảm vào phiên tăng trước đó, vẫn có sự linh hoạt trong quy tắc này. Với mẫu hình piercing, tính linh hoạt không bằng. Cây nến trắng của mẫu hình piercing cần phải đẩy qua được nửa thân nến đen. Lý do cho sự kém linh hoạt của mẫu hình piercing tăng giá so với mẫu hình dark-cloud cover là thực tế trong kỹ thuật của người Nhật có ba mẫu hình khác, tên gọi là on-neck, in-neck và thrusting (xem hình 4.30 đến 4.32) có cấu tạo cơ bản giống như mẫu hình piercing, nhưng chúng cần được xem như tín hiệu giảm giá khi thân nến trắng nằm dưới nửa thân nến đen.

Nh ư vậy ba mẫu hình giảm giá tiềm năng này (hình 4.30 đến 4.32) và mẫu hình piercing tăng giá (hình 4.29) có cùng một định dạng. Sự khác nhau của chúng nằm ở mức độ của sự xâm nhập bởi thân nến trắng vào trong thân nến đen. Với mẫu hình on-neck, thân nến trắng (thường là cây nến nhỏ) đóng phiên gần với giá thấp của phiên trước. Với mẫu hình in-neck, thân nến trắng đóng phiên ở một mức độ xâm nhập không đáng kể vào thân nến trước (cũng thường là cây nến trắng nhỏ). Mẫu hình thrusting cần phải là một thân nến trắng mạnh mẽ hơn, dài hơn so với mẫu hình in-neck, nhưng đóng phiên vẫn không nằm trên nửa thân nến đen trước đó.
Với những mẫu hình này, khi giá vận động dư ới mức thấp của cây nến trắng, các thương gia (traders) biết rằng đó là thời gian để bán. (Lưu ý rằng mẫu hình thrusting trong hình 4.32 là giảm giá trong một thị trư ờng xuống dốc, nh ưng như một phần của một thị trường tăng giá, nên được cân nhắc kỹ. Mẫu hình thrusting cũng là tăng giá nếu nó xuất hiện hai lần trong vòng vài ngày).
Không quá quan trọng để nhớ từng mẫu hình trong các hình 4.30 tới đến 4.32. Chỉ cần nhớ khái niệm là thân nến trắng cần phải đẩy cao hơn nửa của thân nến đen để gửi một tín hiệu của sự đảo chiều ở đáy.
Trong hình 4.33, những người đầu cơ giá xuống thành công rực rỡ khi thị trường xuống đến mức thấp mới vào ngày 27 tháng tư, đư ợc thể hiện qua cây nến đen dài. Ngày hôm sau thị trư ờng mở thấp hơn. Giá mở này trở thành mức giá thấp của ngày và Boeing đóng phiên bên trong thân nến đen của ngày trư ớc đó. Hai cây nến vào ngày 27, 28 tháng tư tạo thành mẫu hình piercing tăng giá.

Hình 4.34 cho thấy một mẫu hình piercing kinh điển trong tuần 26 tháng ba. Hãy lưu ý cách mà thân nến trắng theo sau một thân nến đen dài, rất yếu. Thân nến trắng mở phiên ở một mức giá thấp mới. Sau đó giá tăng mạnh mẽ, đóng phiên giá bị đẩy lên quá nửa thân nến đen phiên trước, đó là một chỉ định mạnh rằng những người đầu cơ giá xuống đã mất khả năng điều kiển thị trường. Thân nến trắng đó là một phiên giao dịch rất sôi động. Nó mở phiên ở mức giá thấp nhất (có nghĩa không có bóng dưới) và đóng phiên ở mức giá cao nhất (không có bóng trên). Lưu ý rằng mẫu hình piercing tăng giá này mang tới sự kết thúc của đợt bán tháo (sell off) bắt đầu với mẫu hình engulfing giảm giá, ngày 19 và 20 tháng ba.

Trên biểu đồ Lúa mì này cũng có một biến thể của mẫu hình piercing trong tuần từ 12 tháng ba. Lý do nó là một biến thể bởi vì thân nến trắng có giá mở dư ới thân nến đen, nhưng không thấp hơn giá thấp nhất của phiên trước. Dù sao, vì thân nến trắng đóng phiên cao hơn nửa thân nến đen của phiên trước đó đã là một dấu hiệu cảnh báo rằng xu hướng giảm giá trước đó đã kết thúc.

Hình 4.35 minh họa cách những biểu đồ hình nến có thể giúp đỡ ngư ời phân tích có một cảm giác về sức khỏe của thị trư ờng nhanh chóng như thế nào. Trong tháng hai năm 1990, có một người môi giới hỏi tôi nghĩ sao về giá lúa mạch. Tôi hiếm khi theo dõi giao dịch lúa mạch. Dù sao tôi cũng xem xét biểu đồ giá của lúa mạch và nói với anh ấy rằng xu thế giảm sút đó có lẽ đã kết thúc. Tại sao? Tôi đã lưu ý anh ấy rằng trong tuần từ 20 tháng hai, một mẫu hình piercing kinh điển xuất hiện. Tôi cũng thấy mẫu hình piercing này trùng với một lần test thành công những mức giá thấp đầu tháng hai. Điều này làm tăng thêm cơ hội cho một đáy đôi (a double bottom) được tạo thành.

Hình 4.36 minh họa xu thế giảm sút - bắt đầu với mẫu hình engulfing giảm giá cuối năm 1984 - chấm dứt vào giữa năm 1987 với sự xuất hiện của mẫu hình piercing.

Mặc dù thị trường không phục hồi giá sau tín hiệu đảo chiều ở đáy này, nhưng nó cũng dự báo sự kết thúc của áp lực bán tháo đã kéo thị trường đi xuống từ cuối năm 1984 đến giữa năm 1987. Sau mẫu hình piercing, thị trư ờng trở nên ổn định trong vòng một năm, và sau đó tăng giá trở lại.

Đồ thị hình nến Nhật Bản – Phần 6

DARK-CLOUD COVER

Mẫu đảo chiều tiếp theo là dark-cloud cover (xem hình 4.24). Nó là một mẫu hình hai cây nến báo hiệu một sự đảo chiều ở đỉnh sau một xu hướng tăng giá, hoặc đôi khi ở đỉnh của một dải hẹp.
Cây nến đầu tiên của mẫu hình hai cây nến này là một thân nến trắng mạnh mẽ. Cây nến thứ hai có giá mở cao hơn giá cao của phiên trước đó (có nghĩa cao hơn đỉnh của bóng trên). Tuy nhiên, vào khoảng cuối phiên thứ hai, thị trư ờng đóng phiên gần mức thấp của phiên và bên trong thân nến trắng của phiên trư ớc.
Mức độ xâm nhập vào phần thân cây nến trắng càng lớn thì khả năng một đỉnh sẽ xuất hiện càng cao. Nhiều nhà kỹ thuật Nhật Bản yêu cầu sự xâm nhập lớn hơn 50% mức đóng phiên giảm vào phiên tăng trước đó. Nếu cây nến đen không kết thúc thấp hơn nửa thân nến trắng, tốt hơn là đợi thêm sự xác nhận của mẫu hình giảm giá dark-cloud cover.

Lý do căn bản đằng sau mẫu hình giảm giá này được giải thích dễ dàng. Thị trường trong một xu hướng tăng. Một cây nến trắng tăng giá mạnh mẽ, tiếp theo là một khoảng trống tăng giá ở đầu phiên kế tiếp. Đến đây, những người đầu cơ giá lên nắm hoàn toàn quyền điều khiển thị trường. Nhưng sau đó không thấy có sự tiếp tục tăng giá. Thực tế là thị trư­ờng kết thúc ở/gần mức giá thấp của phiên và bên trong phần thân nến trắng của phiên trước. Trong bối cảnh như vậy, những người mua sẽ suy nghĩ lại về vị trí của họ. Những người đang đợi để bán ngắn hạn bây giờ có một điểm chuẩn để đặt một lệnh dừng - tại mức giá cao mới của phiên thứ hai của mẫu hình dark-cloud cover.
Sau đây là một số yếu tố làm tăng thêm độ tin cậy của mẫu hình dark-cloud cover:
1. Mức độ xâm nhập của giá đóng thân cây nến đen vào thân cây nến trắng trước đó càng lớn, cơ hội cho một đỉnh càng cao. Thân nến đen của mẫu hình dark-cloud cover chỉ xâm nhập một phần thân nến trắng. Nếu thân nến đen bao trùm toàn bộ thân nến trắng của phiên trước thì một mẫu hình engulfing giảm giá xuất hiện. Vì vậy, một mẫu hình engulfing giảm giá có ý nghĩa đảo chiều ở đỉnh hơn. Nếu một thân nến trắng, dài kết thúc trên mức giá cao của mẫu hình dark-cloud cover, hoặc engulfing giảm giá thì nó có thể báo trước sự vận động khác.
2. Trong một xu hướng tăng giá kéo dài, nếu có một cây nến trắng mạnh mẽ - mở ở giá thấp (không có bóng dưới), đóng ở giá cao (không có bóng trên), và phiên sau là một thân nến đen dài, mở ở giá cao và đóng ở giá thấp, sau đó sẽ xuất hiện phiên giảm mạnh, không có bóng trên và bóng dưới.
3. Nếu thân nến thứ hai (thân nến đen) của mẫu hình dark-cloud cover có giá mở ở trên một mức kháng cự mạnh và sau đó rớt, nó chứng minh rằng những người đầu cơ giá lên không thể điều khiển được thị trường.
4. Nếu vào đầu phiên thứ hai có một khối lượng giao dịch rất lớn, tình trạng quá mua có thể đã xuất hiện. Ví dụ, khối lượng giao dịch rất lớn tại một mức giá mở cao mới có thể có nghĩa rằng nhiều ngư ời mua mới đã quyết định nhảy lên tàu. Rồi sau đó thị trư ờng bán tháo. Có lẽ sẽ không quá lâu trư ớc khi đám đông những người mua mới hiểu ra rằng con tàu mà họ nhảy lên là tàu Titanic.
Đối với những người giao dịch thị trường tương lai, khối lượng giao dịch cực lớn cũng là một tín hiệu cảnh báo khác.
Hình 4.25 thể hiện sự khác nhau giữa mẫu hình dark-cloud cover và engulfing. Hai thân nến trong tháng sáu năm 1989 tạo thành một dark-cloud cover. Một thân nến trắng dài, tiếp theo là một thân nến đen, dài. Thân nến đen mở ở một mức cao mới, sau đó đóng ở gần mức thấp của nó và bên trong thân nến trắng trước đó. Thị tr ường trái phiếu đã có dấu hiệu giảm nhiệt sau khi có sự đảo chiều ở đỉnh này xuất hiện. Tuy nhiên sự giảm sút mạnh chỉ đến vài tuần đó, khi mẫu hình engulfing được cụ thể hóa. Chúng ta có thể thấy thân nến đen của dark-cloud cover bao trùm một phần thân nến trắng trư ớc đó. Thân nến đen của mẫu hình engulfing giảm giá bao bọc toàn bộ thân nến trắng trước nó.

Trong hình 4.26 có ba mẫu hình dark-cloud cover được nhận diện. Những tín hiệu giảm giá khác nhau được xác nhận qua mỗi mẫu hình này. Chúng ta hãy xem xét từng mẫu hình riêng lẻ.

Dark-cloud cover 1. Đây là một biến thể của mẫu hình dark-cloud cover lý tưởng. Trong dark-cloud cover này, thân nến đen của ngày thứ hai mở ở mức giá cao của ngày hôm trước, thay vì ở trên nó. Đó chỉ là một tín hiệu cảnh báo, nhưng cần được nhìn nhận là như là một yếu tố phủ định. Mẫu hình dark-cloud cover này cũng thể hiện một nỗ lực bất thành của những người đầu cơ giá lên trong việc vượt qua mức kháng cự ở mức giá cao giữa tháng hai.
Dark-cloud cover 2. Không kể mẫu hình này, đã có lý do khác cho việc cần phải thận trọng ở mức 21$. Một tiên đề kỹ thuật là: một mức hỗ trợ sau khi bị phá bỏ có thể chuyển đổi thành mức kháng cự mới. Điều đó đã xảy ra tại 21$. Ghi nhớ rằng mức hỗ trợ cũ 21$ đã bị xuyên thủng một lần vào ngày 9 tháng ba, được chuyển thành mức kháng cự. Những nỗ lực bị phá sản thể hiện qua mẫu hình này trong hai ngày đầu tiên của tháng tư minh họa cho mức kháng cự này. (Chư ơng 11 sẽ đề cập đến khái niệm có thể hoán đổi vai trò của mức hỗ trợ và kháng cự).
Dark-cloud cover 3. Mẫu hình này cũng thể hiện đã có một sự thất bại tại một ngưỡng kháng cự được thiết lập ở những mức giá cao cuối tháng tư.
Đó là những ví dụ thể hiện mẫu hình dark-cloud cover trùng với những mức kháng cự. Khái niệm này thể hiện là những khu vực có sự hội tụ của nhiều chỉ báo kỹ thuật thì càng quan trọng. Đó là tiêu điểm chính của phần 2 của cuốn sách - Sự kết hợp của kỹ thuật hình nến với những công cụ kỹ thuật khác.

Hình 4.27 chỉ ra rằng trong thời gian đầu tháng ba, dark-cloud cover 1 là sự tạm dừng của một xu hướng tăng. Sự điều chỉnh xảy ra suốt tuần sau đó. Hai dark-cloud cover nữa được hình thành trong tháng tư. Dark-cloud cover 2 ngụ ý rằng sự tăng giá mạnh trong hai ngày có lẽ đã kết thúc. Dark-cloud cover 3, giữa tháng tư, thì đặc biệt giảm giá mạnh.

Trong hình 4.28, chúng ta nhìn thấy giá có xu hư ớng tăng bắt đầu từ ngày 10/2 đến khi đột ngột dừng vào giữa tháng hai với sự xuất hiện của dark-cloud cover.

( còn tiếp )

Đồ thị hình nến Nhật Bản – Phần 5

NHỮNG MẪU HÌNH ĐẢO CHIỀU

ENGULFING
Hammer và hanging man là những mẫu hình một cây nến riêng biệt. Chúng có thể gửi những tín hiệu quan trọng về “sức khỏe” của thị trư ờng. Tuy nhiên, đa số các tín hiệu từ các cây nến đều dựa vào sự kết hợp của nhiều cây nến riêng lẻ. Mẫu hình engulfing là mẫu đầu tiên trong số các mẫu hình dựa trên sự kết hợp của nhiều cây nến. Mẫu hình engulfing là tín hiệu đảo chiều với hai thân nến đối lập về màu sắc.
Hình 4.18 thể hiện một mẫu hình engulfing tăng giá. Thị trường đang trong một xu hướng giảm giá, xuất hiện một thân nến trắng tăng giá áp đảo thân nến đen trước đó. Điều này cho thấy rằng lực mua đã lấn át lực bán. Hình 4.19 minh họa một mẫu hình engulfing giảm giá. Thị trường đang trong một xu hướng tăng giá, thân nến trắng bị lấn át bởi thân nến đen, đó là tín hiệu của một sự đảo chiều ở đỉnh. Điều này cho thấy bên bán đã giành quyền điều khiển thị trường.

Có ba tiêu chuẩn đối với mẫu hình englfing:
1. Thị tr ường phải trong một xu hướng rõ ràng, tăng giá hoặc giảm giá, thậm chí có thể là xu hướng ngắn hạn.
2. Hai cây nến tạo thành mẫu hình engulfing. Thân nến thứ hai phải áp đảo thân nến trước đó (nó không cần phải lấn át những bóng nến).
3. Thân nến thứ hai của mẫu hình cần phải có màu đối lập với thân nến đầu tiên. (ngoại lệ của quy tắc này là nếu thân nến đầu tiên của mẫu hình nhỏ, như vậy nó gần như là một doji (hoặc là một doji). Do đó, sau một xu thế giảm giá kéo dài, một thân nến trắng nhỏ xíu bị áp đảo bởi một thân nến trắng rất lớn có thể là một sự đảo chiều ở đáy. Trong một xu hướng tăng giá, một thân nến đen bị lấn át bởi một thân nến đen rất lớn có thể là một mẫu đảo chiều giảm giá).
Giống mẫu hình engulfing của Nhật là reversal day của phư ơng Tây. Reversal day của phư­ơng tây xuất hiện khi, trong thời gian xu hướng tăng (hoặc giảm giá), một mức cao (hoặc thấp) mới đư ợc tạo ra với giá đóng thấp hoặc cao hơn giá đóng của ngày trư ớc đó. Bạn sẽ khám phá ra là mẫu hình engulfing có thể đ ưa ra tín hiệu đảo chiều không sẵn có với reversal day của phư ơng Tây. Điều này cho phép bạn chiếm ưu thế hơn những người sử dụng reversal day truyền thống như một tín hiệu đảo chiều. Điều này được trình bày qua các hình 4.21, 4.22, và 4.23.
Hình 4.20 cho thấy cho những tuần bắt đầu từ 15/5 và 22/5 hình thành một mẫu hình engulfing tăng giá. Trong hai tuần cuối tháng bảy, một mẫu hình engulfing giảm giá xuất hiện. Mẫu hình engulfing tăng giá tháng chín là sự phục hồi từ đáy của quá trình sell off trư­ớc đó.

Hình 4.21 là biểu đồ dầu thô hàng tháng với cả hai mẫu hình engulfing tăng giá và giảm giá. Cuối năm 1985, cú sụt giảm mạnh 20$ bắt đầu. Tháng ba và tháng tư năm 1986 xuất hiện hai cây nến của mẫu hình engulfing tăng giá. Nó báo hiệu sự kết thúc của xu hướng giảm giá. Vận động giá bắt đầu với mẫu hình engulfing tăng giá này kết thúc bởi mẫu hình engulfing giảm giá vào giữa năm 1987. Mẫu hình engulfing tăng giá nhỏ trong tháng hai và tháng ba năm 1988 kết thúc xu hướng giảm giá bắt đầu vào giữa năm 1987 bởi mẫu hình engulfing giảm giá. Sau mẫu hình engulfing tăng giá này, xu hướng giảm của thị trường giảm chuyển thành xu hướng đi ngang trong năm tháng.

Mẫu hình engulfing giảm giá năm 1987 và 1990 mang lại một lợi thế của mẫu hình engulfing - Nó có thể cung cấp một tín hiệu đảo chiều không thể có nếu sử dụng tiêu chuẩn reversal day trong kỹ thuật ph ương Tây. Một quy tắc cho top reversal day của phương Tây (hoặc, trong trư ờng hợp này, reversal month) là một mức cao mới phải đư ợc tạo ra bởi sự vận động của giá. Những mức cao mới chư a đ ược tạo ra bởi thân nến đen những thời kỳ đó nằm trong mẫu hình engulfing giảm giá.
Hình 4.22 là một ví dụ khác thể hiện những biểu đồ hình nến có thể cho phép chiếm ưu thế so với những công cụ của biểu đồ then chắn thông thường. Quan sát hoạt động giá trên biểu đồ trong hai ngày 7 và 8 tháng bảy. Một lần nữa, một khi không có mức cao mới được tạo ra, đã không có dấu hiệu của một sự đảo chiều ở đỉnh nếu sử dụng tiêu chuẩn reversal day truyền thống của phư ơng Tây. Tuy nhiên, với biểu đồ hình nến, có một tín hiệu đảo chiều giảm giá, đó là mẫu hình engulfing giảm giá, xuất hiện.

Hai cây nến 1 và 2 đầu tháng sáu trông như một mẫu hình engulfing tăng giá. Tuy nhiên, mẫu hình engulfing tăng giá là một chỉ báo sự đảo chiều xu hướng ở đáy. Điều này có nghĩa nó phải xuất hiện sau một xu thế giảm (hoặc đôi khi ở đáy của một dải hẹp). Đầu tháng sáu, khi mẫu hình engulfing tăng giá xuất hiện, nó không hoạt động chính xác vì nó không xuất hiện trong một xu thế giảm.

Hình 4.23 là một loạt các mẫu hình engulfing giảm giá. Mẫu hình 1 khiến thị trường bước sang xu hướng đi ngang trong một dải hẹp từ xu hướng tăng giá trước đó của nó. Mẫu hình 2 là một sự nghỉ ngơi tạm thời trước khi hồi phục sức mạnh tăng giá. Những mẫu hình engulfing giảm giá 3, 4, và 5 đều đư a ra tín hiệu đảo chiều không có được với kỹ thuật của phư ơng Tây (khi không có mức cao mới nào được tạo ra bởi sự vận động của giá thì chúng không phải là những tuần đảo chiều đư ợc xem xét).

( Còn tiếp )

Đồ thị hình nến Nhật Bản – Phần 4

Hình 4.11 là biểu đồ hình nến sử dụng giá theo từng giờ. Quan sát kỹ biểu đồ này, chúng ta có thể thấy rằng một hammer hình thành trong giờ đầu tiên của ngày 11/4. Như hammer 4 trong hình 4.10, giá giảm tạo ra khoảng trống nhưng cây nến trắng sau đó có giá đóng phiên cao hơn. Điều này là tín hiệu xác nhận đáy.
Cây nến giờ thứ 2 của ngày 12/4, mặc dù trong hình dạng như một hammer, nhưng không chính xác là một hammer. Một hammer là một mẫu hình đảo chiều ở đáy. Cây nến này cũng không phải là một hanging man, khi hanging man thường xuất hiện sau một xu hướng tăng giá. Trong tr ường hợp này, nếu cây nến này xuất hiện gần mức giá cao của cây nến đen trước đó, thì nó đã đ ược xem xét như một hanging man .

Hình 4.12 cho thấy một hammer đầu tháng tư, đánh dấu sự kết thúc của xu hướng giảm giá mạnh bắt đầu từ những tháng trước đó. Bóng dưới dài (gấp nhiều lần chiều cao thân nến), một thân nến nhỏ, và không có bóng trên tạo nên một hammer kinh điển.

Hình 4.13 thể hiện một hanging man kinh điển.

Trong hình 4.14 chúng ta thấy sự vận động tăng của giá, từ đầu tháng hai, kết thúc với đích đến là sự xuất hiện liên tục của 2 hanging man. Tầm quan trọng của sự xác nhận dấu hiệu giảm giá sau hanging man đ ược phản ánh trong biểu đồ này. Một cách xác nhận dấu hiệu giảm giá là giá mở của phiên tiếp theo thấp hơn giá ở phần thân của hanging man. Lưu ý rằng sau sự xuất hiện của hanging man đầu tiên, thị trường đã mở phiên cao hơn trước đó. Tuy nhiên, sau hanging man thứ hai, thị tr ường đã mở phiên thấp hơn giá ở phần thân của hanging man, thị trường bắt đầu đi xuống.

 

Hình 4.15 minh họa một thân nến đen, với giá đóng phiên thấp hơn phiên hanging man, có thể coi là cách khác của sự xác nhận dấu hiệu giảm giá. Ba cây nến số 1, 2, và 3 là một loạt hanging man. Thiếu sự xác nhận dấu hiệu giảm giá sau cây nến 1 và 2 có nghĩa là xu hướng tăng giá vẫn còn sức mạnh. Quan sát hanging man 3. Cây nến đen đi sau nó là tín hiệu xác nhận giảm giá của hanging man này.

Hình 4.16 cho thấy một sự khác thường của thị trường từ cuối 1989 đến đầu 1990. Quan sát vị trí tăng giá dừng lại. Nó dừng ở hanging man ở tuần thứ ba năm 1990. Biểu đồ này minh họa một điều là một mẫu đảo chiều xuất hiện không có nghĩa rằng giá sẽ đảo chiều, như chúng ta đã đề cập trong chương 3. Một chỉ báo đảo chiều ngụ ý rằng xu hư ớng trước đó có thể chấm dứt. Điều đó chính xác với những gì xảy ra ở đây. Sau sự xuất hiện mẫu hình đảo chiều hanging man, xu hướng tăng giá trước đó chấm dứt với xu hư ớng mới là chuyển động đi ngang của giá. Hanging man khác xuất hiện trong tháng bảy. Lần này giá nhanh chóng đảo chiều từ tăng thành giảm.

 

Hình 4.17 minh họa một mẫu hình hanging man kinh điển trong tháng năm. Nó cho thấy một thân nến rất nhỏ, không có bóng trên, và một bóng dưới dài. Thân nến đen ngày tiếp theo xác nhận hanging man này báo hiệu một thời gian giảm giá. (Lưu ý rằng hammer tăng giá từ đầu tháng tư).

( Còn tiếp )

Đồ thị hình nến Nhật Bản – Phần 3

NHỮNG MẪU HÌNH ĐẢO CHIỀU

"Bóng tối nằm ngay phía trước”

Những nhà phân tích kỹ thuật chờ đợi những manh mối giá cả có thể báo động cho họ một sự thay đổi trong tâm lý thị trường và xu hướng. Những mẫu hình đảo chiều là kỹ thuật tìm ra manh mối đó. Những thuật ngữ chỉ mẫu hình đảo chiều phương Tây như hai đỉnh, hai đáy, đầu vai, đỉnh và đáy độc lập, v.v…
Cho đến nay, thuật ngữ “mẫu hình đảo chiều” có phần được hiểu và dùng sai. Nghe thuật ngữ đó có thể nghĩ rằng một xu hướng cũ kết thúc một cách đột ngột và sau đó có sự đảo chiều sang xu hướng mới. Điều này không phảI lúc nào cũng diễn ra. Sự đảo chiều của xu hướng thường xuất hiện từ từ, trong một khoảng thời gian, như sự thay đổi cơ bản về tâm lý.
Một tín hiệu đảo chiều của xu hướng hàm ý rằng xu hướng trước đó rất có khả năng thay đổi, nhưng không nhất thiết là ngược lại. Điều này rất quan trọng để hiểu được vấn đề. So sánh một xu hướng tăng với một chiếc ô tô đang hướng về phía trước với vận tốc khoảng 50 km/h. Khi đèn phanh bật sáng, chiếc xe chạy chậm lại. Cái đèn phanh là một chỉ báo đảo chiều chỉ ra rằng xu hướng trước đó (ở đây, chiếc xe đang chạy) gần như kết thúc. Bây giờ chiếc xe gần như không chuyển động, người lái xe sẽ quay xe lại, đứng yên hoặc quyết định chạy tiếp? Chúng ta không thể biết nếu không có thêm manh mối.
Hình 4.1 đến 4.3 là một vài ví dụ về những gì có thể xảy ra sau khi một tín hiệu đảo chiều ở đỉnh xuất hiện. Xu hướng tăng giá trước đó, có thể thay đổi thành thời kỳ đi ngang của giá. Sau đó một xu hướng mới, ngược với xu hướng cũ có thể bắt đầu - xem hình 4.1. Hình 4.2 thể hiện xu hướng tăng giá cũ có thể hồi phục lại như thế nào. Hình 4.3 minh họa cho xu hướng tăng giá có thể bất ngờ đảo chiều thành ra xu hướng giảm giá.

Hãy nhớ rằng khi người ta nói “mẫu hình đảo chiều”, nó chỉ có nghĩa rằng xu hướng trước đó dường như thay đổi nhưng không nhất thiết ngược lại.
Nhận ra sự xuất hiện của những mẫu hình đảo chiều có thể là một kỹ năng đáng giá. Để thành công trong kinh doanh đòi hỏi bạn phải nắm được xu hướng và cả những gì có thể sắp diễn ra. Những chỉ báo đảo chiều là cách mà thị trường cung cấp tín hiệu cho bạn, giống như tín hiệu giao thông, ví dụ như “Hãy thận trọng - Xu hướng của quá trình đã thay đổi”. Nói cách khác, tâm lý của thị trường đã thay đổi. Bạn nên điều chỉnh giao dịch tương ứng với diễn biến mới của thị trường. Có rất nhiều cách để tham gia và thoát ra khỏi thị trường với các chỉ báo. Chúng ta sẽ bàn luận về chúng từ đầu đến cuối cuốn sách này.
Một nguyên tắc cơ bản để tham gia thị trường tại một vị trí mới (dựa trên một tín hiệu đảo chiều) chỉ khi tín hiệu đó theo chiều hướng của xu hướng chính. Ví dụ, trong một thị trường tăng giá, một mẫu hình đảo chiều ở đỉnh xuất hiện. Tín hiệu giảm giá này không cho phép một hành động bán ra. Điều này là bởi vì xu hướng chính vẫn là tăng. Dù sao, nó cũng là tín hiệu dừng mua. Nếu đó là một xu hướng giảm đang thịnh hành, sự hình thành của mẫu hình đảo chiều ở đỉnh tương tự có thể được sử dụng để bán ra.
Bây giờ, chúng ta sẽ đi vào tìm hiểu những mẫu hình đầu tiên trong số những mẫu hình đảo chiều.

HAMMER VÀ HANGING MAN
Hình 4.4 cho thấy hai cây nến có bóng dưới dài và phần thân nhỏ. Phần thân nằm ở đỉnh trong phạm vi giao dịch của phiên. Sự khác nhau của hai cây nến trong hình lôi cuốn ở chỗ nó có thể chỉ ra sự tăng hay giảm giá tùy thuộc vào vị trí chúng xuất hiện trong một xu hướng. Nếu một trong hai cây nến đó xuất hiện trong một xu hướng giảm, đó là một dấu hiệu chỉ ra rằng xu hướng giảm có thể kết thúc. Trong bối cảnh đó, cây nến được gọi là một hammer.

Hãy xem hình 4.5. Ngày nay người Nhật gọi nó là takuri. Từ này cũng gần giống như đang cố gắng đo độ sâu của dòng nước với cảm giác đang đứng ở đáy.
Nếu một trong hai cây nến trong hình 4.4 xuất hiện sau một quá trình tăng giá, nó muốn nói với bạn rằng quá trình đó có thể sẽ kết thúc. Nó giống như là một điềm gở, nên được gọi là hanging man (xem hình 4.6). Cái tên này xuất phát từ thực tế là trông nó giống như người đàn ông bị treo cổ với hai chân lủng lẳng.
Có vẻ không bình thường khi những cây nến giống nhau lại có thể chỉ ra cả tăng và giảm giá. So với những hình mẫu quen thuộc của phương Tây (island top và island bottom) bạn sẽ nhận ra rằng quan niệm được vận dụng giống hệt nhau. Sự xuất hiện của island cũng chỉ ra sự tăng hoặc giảm giá tùy thuộc vị trí của nó trong một xu hướng. Một island sau một xu hướng tăng dài là giảm giá, trong khi một island tương tự sau một xu hướng giảm là tăng giá.
Hammer và hanging man có thể được đoán nhận bởi ba tiêu chuẩn sau:
1. Phần thân nến nằm ở phần trên của phạm vi giao dịch. Màu sắc của thân nến không quan trọng.
2. Độ dài của bóng dưới cỡ gấp hai lần độ dài của phần thân trở lên.
3. Nó không nên có, hoặc có bóng trên rất nhỏ.
Bóng dưới càng dài, bóng trên càng ngắn, thân của nến càng nhỏ càng có ý nghĩa tăng giá (đối với hammer) hay giảm giá (đối với hanging man). Mặc dù thân nến của hammer hay hanging man có thể màu trắng hay đen, mức độ tăng đáng kể hơn nếu thân của hammer màu trắng, mức độ giảm cũng đáng kể hơn nếu thân của hanging man màu đen.
Nếu thân của hammer màu trắng, nó mang ý nghĩa rõ ràng rằng thị trường bị bán tháo gần như suốt phiên và sau đó bật trở lại vào lúc đóng phiên gần với giá cao của phiên. Đó gần như là khởi nguồn của sự tăng giá.
Nếu thân của hanging man màu đen, nó thể hiện rằng giá đóng phiên không thể trở lại mức giá mở phiên. Điều đó hàm ý khả năng giảm giá.
Điều quan trọng là bạn phải đợi sự xác nhận với hanging man. Lập luận như thế nào về sự xuất hiện của hanging man? Thông thường là trong bối cảnh thị trường đã thể hiện hết khả năng tăng giá thì hanging man xuất hiện. Vào phiên hanging man, thị trường mở phiên ở/gần giá cao, rồi bị bán tháo, sau đó phục hồi, đóng phiên ở/gần giá cao. Sức mạnh này không phải là kiểu hành động giá để bạn nghĩ rằng hanging man có thể là đỉnh đảo chiều. Nhưng kiểu hành động giá này chỉ ra rằng thị trường đã bắt đầu hành động bán tháo (sell off), nó đã trở nên dễ bị tấn công tiếp khi chúng ta chưa kịp đề phòng.
Tín hiệu xác nhận có thể là một khoảng trống giảm giá (giữa phần thân nến phiên hanging man với giá mở phiên kế tiếp), hoặc có thể là một phiên giảm giá với giá đóng phiên thấp hơn giá đóng phiên hanging man.

Hình 4.7 là một ví dụ minh họa vì sao những cây nến tương tự nhau có thể là giảm giá (hanging man - ngày 3/7) hoặc tăng giá (hammer - ngày 23/7), mặc dù cả hai cây nến trong ví dụ này có thân màu đen. Điều này cho thấy màu sắc của thân nến không phải là vấn đề quyết định.
Hình 4.8 cho thấy một trư ờng hợp khác của hai mẫu hình này. Có một mẫu hình hanging man giảm giá giữa tháng tư báo hiệu kết thúc quá trình tăng giá đã bắt đầu với hammer tăng giá vào ngày 2 tháng 4. Một biến thể của hanging man hiện ra vào giữa

tháng ba. Bóng dưới của nó dài, nhưng không gấp hai lần chiều cao của thân nến. Tuy nhiên, các tiêu chuẩn khác (phần thân nến nằm ở phần trên của phạm vi giao dịch và gần như không có bóng trên) đã thể hiện. Nó cũng được xác nhận bởi một giá đóng thấp hơn ở phiên kế tiếp. Hình mẫu này mặc dù không phải là một hanging man lý tưởng, đã báo hiệu kết thúc của quá trình tăng giá bắt đầu từ một tháng trước. Biểu đồ kỹ thuật hình nến, cũng như biểu đồ hoặc kỹ thuật nhận dạng khác, đều có những nguyên tắc của nó. Như ng đó không phải là những quy tắc cứng rắn.
Như đã trình bày ở trên, có những tiêu chuẩn nhất định làm gia tăng tầm quan trọng của hanging man và hammer. Với hanging man giữa tháng ba, bóng dưới của nó có thể không gấp hai lần chiều cao của thân để cung cấp một tín hiệu đảo chiều. Nếu bóng dưới dài hơn, mẫu hình càng hoàn hảo.
Hình 4.9 cho thấy một loạt hammer tăng giá được đánh số từ 1 tới 4 (hammer 2 vẫn được xem là một hammer mặc dù nó có bóng trên nhỏ). Điểm đáng lưu ý của biểu đồ này là tín hiệu mua được đưa ra đầu năm 1990. Mức giá thấp mới xuất hiện ở hammer 3 và 4 khi giá thấp hơn hơn cả mức giá thấp của tháng 7 tại hammer 2. Tuy nhiên, không có tiếp tục của xu hướng giảm. Hammer 3 và 4 cho thấy rằng những người đầu cơ giá lên đã nắm quyền điều khiển. Hammer 3 không phải là một hammer lý tưởng khi bóng dưới không gấp 2 lần chiều cao thân nến. Dù sao nó cũng phản ánh sự thất bại của những người đầu cơ giá xuống. Hammer 4 củng cố kết luận một sự đảo chiều ở đáy có vẻ đã xuất hiện.
Trong hình 4.10 hammer 1 và 3 là những đáy. Hammer 2 báo hiệu sự kết thúc của xu thế giảm trước đó, xu hướng giá chuyển từ giảm sang đi ngang. Hammer 4 không hiệu quả. Hammer này nói lên một điểm quan trọng về những hammer (hoặc bất kỳ mẫu hình nào mà tôi đề cập đến). Chúng cần phải được quan sát trong bối cảnh của hoạt động giá trước đó. Trong biểu đồ này, hãy xem hammer 4. Ngày hôm trước ngày hammer này, thị trường thể hiện qua một cây nến đen giảm giá rất mạnh (với a shaven head và a shaven bottom - mở phiên ở giá cao và đóng phiên ở giá thấp của phiên).

Nó thể hiện sức mạnh giảm giá cực lớn. Hammer 4 cũng xuyên qua mức hỗ trợ trước đó - ngày 24 tháng 1. Xem xét những nhân tố giảm giá đã nêu trên, nên thận trọng đợi sự xác nhận của dấu hiệu tăng giá trước khi hành động theo hammer 4. Ví dụ, một cây nến trắng có giá đóng phiên cao hơn giá đóng phiên hammer 4 có thể đã đư ợc coi là một sự xác nhận.

Đồ thị hình nến Nhật Bản – Phần 2

CẤU TẠO BIỂU ĐỒ HÌNH NẾN
"Không có mái chèo, bạn không thể qua sông với một chiếc xuồng"
Một sự so sánh trực quan về sự khác nhau của biểu đồ dạng then chắn và biểu đồ hình nến thì dễ minh họa. Hình 3.1 là biểu đồ dạng then chắn phư ơng Tây quen thuộc. Hình 3.2 là biểu đồ hình nến với cùng thông tin về giá như trong biểu đồ then chắn.

 

VẼ NHỮNG CÂY NẾN
Để vẽ biểu đồ then chắn hàng ngày cần có giá mở, cao, thấp, và đóng. Đường thẳng đứng trên biểu đồ then chắn thể hiện giá cao và thấp của phiên. Đường nằm ngang bên trái đường thẳng đứng là giá mở phiên, bên phải đường thẳng đứng là giá đóng phiên.

Hình 3.3 cho thấy cách xây dựng một biểu đồ then chắn và một biểu đồ hình nến với cùng một dữ liệu. Mặc dù những biểu đồ then chắn và hình nến hàng ngày sử dụng cùng dữ liệu, dễ nhận thấy chúng đư ợc vẽ khác nhau. Chỗ dày nhất của cây nến đư ợc gọi là thân nến. Nó mô tả phạm vi giữa giá mở và đóng của phiên đó. Khi thân nến màu đen (tô kín) nó có nghĩa là đóng phiên thấp hơn mở. Nếu thân nến màu trắng (rỗng), thì nó có nghĩa rằng đóng phiên cao hơn mở (màu sắc của biểu đồ hình nến có thể thay đổi bởi người sử dụng).
Những đường mỏng ở trên và ở dư ới thân nến là những bóng nến. Những bóng nến này đại diện cho những cực trị giá của phiên. Bóng ở trên thân nến đư ợc gọi là bóng trên và bóng ở dư ới thân nến đư ợc gọi là bóng dưới. Do đó, đỉnh của bóng trên là giá cao nhất phiên và đáy của bóng dưới là giá thấp nhất phiên. Đối với người Nhật, thân nến là sự chuyển động giá quan trọng. Những bóng nến thường đư ợc xem xét như những dao động giá bên ngoài.
Những hình từ 3.4 đến 3.7 thể hiện vài cây nến hay gặp. Hình 3.4 là một cây nến đen dài, tương ứng với một phiên giảm giá khi thị trường mở cửa gần với giá cao và đóng cửa gần với giá thấp. Hình 3.5 cho thấy sự đối lập của một thân nến đen dài, và do đó tương ứng là một phiên tăng giá. Giá cả có một phạm vi rộng và thị trư ờng mở gần giá thấp và đóng gần giá cao của phiên. Hình 3.6 cho thấy những cây nến có thân nhỏ và chúng diễn tả cuộc chiến giữa bên bán và bên mua. Hình 3.7 thể hiện những cây nến không có thân, thay vào đó, chúng là những đường nằm ngang. Đó là những ví dụ của những cây nến được gọi là doji.

Người Nhật đặc biệt nhấn mạnh về mối quan hệ giữa giá mở và đóng, vì chúng thể hiện những cảm giác của ngày giao dịch. Tiếng Nhật có một thành ngữ: "Giờ đầu tiên của buổi sáng là phương hướng của ngày". Như vậy giá mở là phương hướng cho phiên giao dịch. Nó thể hiện manh mối đầu tiên về ph ương h ướng của ngày. Đó là thời gian khi tất cả tin tức và những lời đồn từ đêm trước đư ợc sàng lọc và sau đó thể hiện trong cùng một lúc.
Sau hoạt động nhộn nhịp ở đầu phiên, những ngư ời mua và những ngư ời bán tiềm năng có một chuẩn đánh giá, từ đó họ có thể chờ đợi để mua và bán. Có sự giống nhau giữa việc giao dịch trên thị trường và sự giao chiến trong một trận đánh. Trong ý nghĩa này, giá mở cung cấp một cái nhìn tổng quan của chiến trư ờng và một mối quan hệ tạm thời giữa hai phe. Đôi khi, những thư ơng gia lớn cố gắng lái thị trường khi mở phiên bởi những lệnh mua hoặc bán lớn. Tiếng Nhật gọi là “cuộc tấn công buổi sáng” (a morning attack). Chú ý rằng điều này t ương tự như trong quân đội. Tiếng Nhật sử dụng nhiều sự so sánh với quân đội, như vậy chúng ta sẽ thấy trong suốt cuốn sách.

THUẬT NGỮ HÌNH NẾN VÀ CẢM GIÁC THỊ TRƯỜNG
Phân tích kỹ thuật là cách duy nhất để đo lường cảm xúc của thị trư ờng. Những tên gọi của những biểu đồ hình nến Nhật Bản làm cho điều này rõ ràng hơn. Những tên gọi chứa đựng những hình ảnh này được sử dụng để mô tả “sức khỏe” của thị trư ờng khi những mẫu này đư ợc hình thành. Sau khi nghe những thành ngữ “người đàn ông bị treo cổ” (hanging man) hay “đám mây đen bao phủ” (dark-cloud cover), bạn có nghĩ rằng thị trư ờng đang trong một trạng thái mạnh khoẻ? Tất nhiên không! Đó là hai mẫu hình giảm giá và tên của chúng rõ ràng truyền đạt trạng thái ốm yếu của thị trư ờng.
Đôi khi diễn biến thị trư ờng có thể không mạnh khoẻ lúc hình thành những mẫu này, nó không loại trừ khả năng thị trư ờng sẽ trở lại mạnh khoẻ nữa. Khi có sự xuất hiện của “đám mây đen bao phủ”, trạng thái mua cần được cân nhắc kỹ. Tùy thuộc vào xu hư ớng chung và những yếu tố khác, trạng thái bán mới có thể đ ược bắt đầu.
Có nhiều quan niệm và mẫu hình mới trong cuốn sách này, như ng những tên mô tả bởi tiếng Nhật không chỉ làm cho biểu đồ hình nến trở nên ngộ nghĩnh, mà còn dễ nhớ hơn khi những mẫu đó là tăng giá hoặc giảm giá. Ví dụ, trong chư ơng 5 bạn sẽ học về “sao Hôm” (evening star) và "sao Mai” (morning star). Nếu không biết những mẫu hình này trông như thế nào hoặc chúng ngụ ý gì về thị trư ờng, chỉ nghe tên gọi của chúng, bạn nghĩ cái nào là tăng giá và cái nào là giảm giá? Tất nhiên, sao Hôm xuất hiện trư ớc khi bóng tối ập xuống, nghe như dấu hiệu giảm giá - và đúng như vậy đó! Sao Mai, ngôi sao buổi sáng xuất hiện trước bình minh - là tăng giá.
Một điểm then chốt khác là giá đóng, điểm quan trong đối với các nhà phân tích kỹ thuật. Họ có thể đợi giá đóng để xác nhận một tín hiệu vượt thoát quan trọng từ biểu đồ. Nhiều hệ thống giao dịch trên máy tính (ví dụ, những đường trung bình trượt, …) đều dựa trên giá đóng phiên. Nếu có những lệnh mua hoặc bán lớn đư ợc đẩy vào thị trường tại/gần thời điểm đóng phiên, với mục đích làm ảnh h ưởng đến giá đóng phiên, tiếng Nhật gọi hành động này là “cuộc tấn công ban đêm” (a night attack).

( Còn tiếp )